Το Brexit ως βρετανική στρατηγική αυτοκτονία;

45

14 μήνες μετά την απόφαση των Βρετανών ψηφοφόρων υπέρ της εξόδου από την Ευρωπαϊκή Ένωση, και 5 μήνες μετά την επίσημη εκκίνηση της διαδικασίας του άρθρου 50 ΣΕΕ με την επιστολή της Theresa May προς τον πρόεδρο της ΕΕ Ντόναλντ Τουσκ, η εικόνα παραμένει θολή. Οι διαπραγματεύσεις μεταξύ των επικεφαλής διαπραγματευτών David Davis και Michel Barnier ξεκίνησαν τον Ιούνιο, αλλά δεν φαίνονται να προχωρούν με κάποιο σχέδιο, ενώ το χρονικό ορόσημο της αυτόματης αποχώρησης (Μάρτιος 2019) πλησιάζει. Σοβαροί σχολιαστές χαρακτηρίζουν το Brexit ως συνταγή παρακμής και επισημαίνουν ότι η αδύναμη διαπραγματευτική θέση της Μ. Βρετανίας έναντι της ΕΕ θα την εξαναγκάσει σε σημαντικές υποχωρήσεις ή αλλιώς σε άτακτη έξοδο με μεγάλο κόστος.

Όμως υπάρχει μια παράμετρος του Brexit που δεν έχει συζητηθεί πολύ. Η έξοδος από την Ευρωπαϊκή Ένωση αντιβαίνει σε μια κεντρική αρχή της βρετανικής στρατηγικής απέναντι στην Ευρώπη επί αιώνες: την ανάμειξη της Βρετανίας στις ευρωπαϊκές υποθέσεις με τρόπο που αποτρέπει την ένωση της ηπειρωτικής Ευρώπης υπό ενιαία πολιτική ηγεσία. Το ενδεχόμενο ένωσης της Ευρώπης υπό ενιαία πολιτική ηγεσία γινόταν επί αιώνες αντιληπτό ως στρατηγική απειλή για τη Μ. Βρετανία, διότι μια ενιαία Ευρώπη υπό εχθρική πολιτική ηγεσία θα μπορούσε να απειλήσει σοβαρά τη Βρετανία με εισβολή (όπως πράγματι απειλήθηκε το 1804 και το 1940) ή να την αποκλείσει εμπορικά από την ηπειρωτική Ευρώπη (όπως επιχείρησε ο Ναπολέων με το “Ηπειρωτικό Σύστημα” από το 1806 ως το 1814).

Έχοντας ως γνώμονα την αποτροπή της πολιτικής ενοποίησης της Ευρώπης υπό ενιαία ηγεσία, η Μ. Βρετανία επεδίωκε συνήθως την εξισορρόπηση της ισχύος του απειλητικότερου γι’ αυτήν κράτους της ηπειρωτικής Ευρώπης, υποστηρίζοντας συμμαχίες των υπολοίπων ευρωπαϊκών κρατών εναντίον του. Ουδέποτε δίστασε να συμμαχήσει με παλιότερους εχθρούς όταν οι στρατηγικές συνθήκες το επέβαλλαν, με γνώμονα το γνωστό απόφθεγμα του Πάλμερστον, “η Μ. Βρετανία δεν έχει μόνιμους φίλους ή εχθρούς, έχει μόνιμα συμφέροντα”. Ενδεικτικά, η Μ. Βρετανία στις αρχές του 18ου αιώνα συμμάχησε με την παλιά αντίπαλο Ολλανδία και τη Γαλλία κατά της ισχυρής και απειλητικής Ισπανίας, στις αρχές του 19ου αιώνα με την Πρωσία και τη Ρωσία κατά της ναπολεόντειας Γαλλίας, ενώ στο πρώτο ήμισυ του 20ου αιώνα (Α΄ και Β΄ ΠΠ) συμμάχησε με την παλιά αντίπαλο Γαλλία κατά της επιθετικής Γερμανίας.

Η είσοδος της Μ. Βρετανίας στην τότε Ευρωπαϊκή Κοινότητα ήταν πρωτίστως μια προσπάθεια αποτροπής της μεταπολεμικής ευρωπαϊκής ενοποίησης ερήμην της Μ. Βρετανίας, και δευτερευόντως μια προσπάθεια συνδιαμόρφωσής της εκ των έσω. Υπήρχε βεβαίως και η παράμετρος της ενδυνάμωσης του τότε δυτικού – ευρωατλαντικού “στρατοπέδου” στις συνθήκες του Ψυχρού Πολέμου, αλλά αυτή αφορούσε κυρίως το στρατηγικό κίνητρο των ΗΠΑ που ευνόησαν τον “γάμο”. Το βασικό κίνητρο της Μ. Βρετανίας ήταν ο φόβος μιας πολιτικής ενοποίησης της Ευρώπης ερήμην της. Όπως το συνόψισε ο πρωθυπουργός Χάρολντ Μακμίλλαν σε συνομιλίες με τον Γάλλο πρόεδρο Ντε Γκωλ το 1958, “η Κοινή Αγορά είναι επαναφορά του Ηπειρωτικού Συστήματος. Η Βρετανία δεν μπορεί να το δεχθεί και σας παρακαλώ να το εγκαταλείψετε (The Common Market is the continental system all over again. Britain cannot accept it; I beg you to give it up)”. Η Μ. Βρετανία αντιπρότεινε ένα χαλαρότερο σύστημα ελεύθερων συναλλαγών, που όμως δεν έπεισε τα έξι ιδρυτικά κράτη των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων (Βέλγιο, Γαλλία, Γερμανία, Ιταλία, Λουξεμβούργο και Ολλανδία) να εγκαταλείψουν το εγχείρημά τους.

Charles de Gaulle και Harold MacMillan τον Νοέμβριο του 1961.

Όταν η προσπάθεια αποτροπής της δημιουργίας των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων απέτυχε, η Μ. Βρετανία ζήτησε το 1961 να καταστεί μέλος τους, επιλέγοντας τελικά (ορθώς από στρατηγική άποψη) να συμμετάσχει στο εγχείρημα, ώστε αυτό να μην εξελιχθεί ερήμην της. Αυτή η παράμετρος ίσως λησμονείται σήμερα, αλλά ήταν απολύτως σαφής στους ίδιους τους Βρετανούς, και στον στρατηγό Ντε Γκωλ, ο οποίος άσκησε βέτο και αντιστάθηκε σθεναρά στην είσοδο της Μ. Βρετανίας. Ο Γάλλος ηγέτης αντιλαμβανόταν τη βρετανική υποψηφιότητα ως προσπάθεια αποτροπής της πολιτικής ενοποίησης της “Ευρώπης των εθνών”, και πρόσδεσής της στο αμερικανικό-αγγλοσαξονικό άρμα ως παράρτημα της ατλαντικής συμμαχίας. Μόνο μετά την αποχώρηση του Ντε Γκωλ από την προεδρία της Γαλλίας το 1969 και τον θάνατό του (1970) κάμφθηκαν οι γαλλικές αντιρρήσεις και η Μ. Βρετανία έγινε μέλος της Ευρωπαϊκής Κοινότητας (1972-1973).

Αυτή την δύσκολα κερδισμένη θέση της στην Ευρωπαϊκή Ένωση, που ανταποκρινόταν στα διαχρονικά στρατηγικά της συμφέροντα, απεμπολεί η Μ. Βρετανία με το Brexit. Ίσως περισσότερο και από τις οικονομικές επιπτώσεις, το μακροπρόθεσμο πρόβλημα για τη Μ. Βρετανία θα είναι η πιθανή εμβάθυνση της πολιτικής ενοποίησης της Ευρώπης ερήμην της. Δεν είναι τυχαίο ότι οι Τουσκ, Γιούνκερ και οι μεγάλες χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης αντιμετωπίζουν τη βρετανική έξοδο με αυτοπεποίθηση και χαλαρότητα: αφ’ ενός βρίσκονται σε ισχυρή διαπραγματευτική θέση λόγω της διαδικασίας του άρθρου 50 ΣΕΕ, και αφ’ ετέρου η αποχώρηση της Μ. Βρετανίας είναι για ορισμένες χώρες ευπρόσδεκτη, καθώς θεωρείται ότι εξαλείφει ένα βασικό εμπόδιο στην περαιτέρω ευρωπαϊκή ενοποίηση. Παράλληλα η εναντίωση της Σκωτίας και της Ιρλανδίας στην αποχώρηση από την ΕΕ δείχνει πόσο σύντομα μπορούν να αναβιώσουν οι ιστορικές αντιπαλότητες, καθώς ανά τους αιώνες οι δύο περιοχές υπήρξαν παραδοσιακά “προγεφυρώματα” των ηπειρωτικών ευρωπαϊκών κρατών στις βρετανικές νήσους.

Είναι λοιπόν το Brexit μια στρατηγική αυτοκτονία; Αυτό θα ήταν ένα λογικό συμπέρασμα, καθώς  το αποτέλεσμά του είναι αυτό που η βρετανική πολιτική έναντι της Ευρώπης επιδίωκε επί πολλούς αιώνες να αποτρέψει: η προώθηση της πολιτικής ενοποίησης της Ευρώπης ερήμην της Μ. Βρετανίας και ίσως (αναλόγως των όρων εξόδου που θα συμφωνηθούν), ο ουσιαστικός αποκλεισμός της Μ. Βρετανίας από την ευρωπαϊκή αγορά. Από μια ορθολογική οπτική γωνία, η απόφαση των Βρετανών ψηφοφόρων στις 23 Ιουνίου 2016 αξιολογείται ως επιζήμια για τη χώρα τους: όπως συμβαίνει συχνά, οι λαϊκίστικες κορώνες περί έθνους έβλαψαν τα εθνικά συμφέροντα, και μάλιστα, στην προκειμένη περίπτωση, την επί αιώνες κεντρική στρατηγική της Μ. Βρετανίας. Αλλά οι λαοί δεν αποφασίζουν πάντοτε ορθολογικά, ιδίως όταν καθοδηγούνται από δημαγωγούς που πέτυχαν να αγγίξουν μια βαθύτερη φλέβα του εθνικού ψυχισμού. Τότε οι λαοί παίρνουν τις υπαρξιακές πολιτικές τους αποφάσεις με ανορθολογικά κριτήρια και πληρώνουν το κόστος των επιλογών τους.

  • Xronis Rogakos

    Τέτοια ανάλυση ανυπόγραφη; Κανείς δεν θέλει να εισπράξει τον έπαινο; Μπράβο στον …Κανένα λοιπόν . Νομίζω οτι είναι η πιο αξιόλογη προσπάθεια κατανόησης του Brexit .

    • Οδυσσέας

      Το κείμενο είναι δικό μου και ευχαριστώ για τα καλά λόγια.

      Όπως γνωρίζετε η προσπάθεια είναι συλλογική και οι «υπογραφές» (που άλλωστε δεν είναι πραγματικές) μικρή σημασία έχουν.

      • Ανδρέας

        Τότε μπράβο και από μένα. έθιξες ένα ζήτημα την ώρα που η κατάληξη του δεν είναι καν στον ορίζοντα και το πραγματεύθηκες με επάρκεια φίλε Οδυσσέα.

      • Aias

        Να προσθέσω και το δικό μου μπράβο για την προσπάθεια και ύφος αλλά και το άρθρο.
        Μια προσεκτική ανάγνωση του είναι αρκετή για να πείσει πως η έξοδος της Βρετανίας είναι η σοφή επιλογή και έπρεπε να γίνει πιο νωρίς.
        Περιέχει κινδύνους και δυστυχώς δυσκολεύει την ζωή σε αυτούς που παραμένουν σε αυτή.
        Παρά την αντίθετη προβεβλημένα αντίληψη, υπέρ της παραμονής ,που παραδόξως εκφράζει συντηρητισμό και όχι εξέλιξη,
        Η έξοδος είναι η μόνη επιλογή που απαιτεί τόλμη, υπερηφάνεια και οδηγεί στην ελευθερία.
        Τα υπόλοιπα είναι εξαγορά συνείδησης για λίγα ευρώ.
        Η δε ενοποίηση της Ευρώπης με τις επίπλαστες ερμηνείες, αποτελεί απάτη ,η μόνη ερμηνεία που θα επικρατήσει και είναι ξεκάθαρο από τον ισχυρό από την αρχή, είναι η δική του και περιγράφεται σωστά στο άρθρο, ακούσια ή εκούσια.

        • Larisaios

          «Μια προσεκτική ανάγνωση του είναι αρκετή για να πείσει πως η έξοδος της Βρετανίας είναι η σοφή επιλογή και έπρεπε να γίνει πιο νωρίς.»

          Mετά από προσεκτική ανάγνωση του ιδιου άρθρου κατέληξα στο ακριβώς αντίθετο συμπέρασμα. Άρα;

          • Aias

            Επίπλαστες ερμηνείες, όπως είπα φίλε.
            Το πως αντιλαμβάνεται κάποιος την ίδια κατάσταση.
            Δεν θα πω πως δεν έχει τα επιχειρήματα αλλά και το δίκιο της η κάθε ερμηνεία.
            Αλλά προεξοφλεί η λογική πως η ερμηνεία του ισχυρού επικρατεί.
            Αυτό που δεν γίνεται από την αρχή ορατό είναι η διαφορά των ερμηνειών.
            Σίγουρα δεν είναι και σοφό από την πλευρά του ισχυρού να γνωστοποιήσει τις διαφορές ,όσο αυτό δεν χρειάζεται, παρά μόνο αν είναι απαραίτητο ή όταν πια δεν έχει σημασία.
            Για την ώρα αφήνει να πιστεύει κανείς ότι αγαπά.
            Υπάρχει μία σύμπνοια για τα ευρωπαϊκά ιδεώδη, πράγμα που βολεύει όλους μέχρι στιγμής ,αν και πια δεν είναι καθολική και ο σκεπτικισμός μεγαλώνει.
            Σήμερα αυτός εκφράζεται κυρίως από ηλίθιους λαϊκιστές, πράγμα που βολεύει επίσης.
            Αυτό δεν αναιρεί την βασική λογική που ανέφερα πιο πάνω.
            Ώς υπόθεση μια συνεννόηση Γαλλίας Βρετανία την εποχή του δημοψηφίσματος θα ήταν ευεργετική και πιο συμβατή με το θυμικό μας.
            Αντίθετα είδαμε την Γαλλία να κάνει μία επιλογή που είπα παρά την φαινομενική ορθότητα στην ουσία δεν είναι.
            Ώς ανέκδοτο ,ο συμπαθής νεαρός γάλλος πρόεδρος, στην πρόσφατη επίσκεψη και ξανά παρά την φαινομενική ορθότητα αισιοδοξία και ευρωπαϊσμού ,στις δηλώσεις του ανάμεσα σε άλλα μας περιέγραψε την αποτυχία του εγχειρήματος.
            Ενδεικτικά αναφέρω πως το ενδιαφέρον του για τους νέους, αληθινά υπαρκτό, συνοψίζεται στην πρόθεση του να καταστήσει ελαστικές και μηδαμινές θεσμοθετημένες εργασιακές σχέσεις για να τους δώσει την ευκαιρία να ενταχθούν στην αγορά.
            Πάλι η ερμηνεία είναι επίπλαστη.

  • Spock

    Εναλλακτικός τίτλος «Έβαλα τα χέρια μου και έβγαλα τα μάτια μου»! Δεν νομίζω ότι θα υπάρξει τομέας όπου το Brexit θα βοηθήσει τη Βρετανία.

  • Spiridom

    Η Αγγλία, αν και απέχει πολύ από το να είναι πρότυπο Δημοκρατίας, δεν παύει να είναι η πατρίδα του Κοινοβουλευτισμού όπου οι πολίτες εκλέγουν τους αντιπροσώπους τους, οι οποίοι λογοδοτούν για τα πεπραγμένα τους σύμφωνα με τους νόμους της χώρας. Π.χ. τους γραφειοκράτες του Eurogroup στυλ Ντάισελμπλουμ που αποφασίζουν για την ΕΕ απολαμβάνοντας πλήρη νομική ασυλία ποιός τους εκλέγει; Κανείς. Το εκλεγμένο Ευροκοινοβούλιο δεν έχει καμία νομοθετική εξουσία. Είναι παραπλανημένοι οι Άγγλοι που δεν θέλουν να κυβερνούνται από μη-εκλεγμένους γραφειοκράτες της ΕΕ; Οι λαοί πρέπει να αποφασίζουν κυρίαρχα με βάση την καθημερινότητά τους και την ιστορία τους για το μέλλον τους και η κριτική στην ετοιμηγορία τους ως προιόν «ανορθολογισμού» κρύβει έναν αντιδημοκρατικό ελιτισμό κατά την ταπεινή μου γνώμη. Για να πληρώνουν φόρους και να στελεχώνουν στρατιές όποτε χρειαστεί είναι καλοί οι λαοί, για να αποφασίζουν για την χώρα τους και τα εθνικά τους συμφέροντα… είναι ανώριμοι;

    • Γιώργος Κ.

      Αγαπητέ Spiridom, το Eurogroup απαρτίζεται απο τους υπουργούς Οικονομικών των Κρατών Μελών, και ο πρόεδρος του eurogroup είναι πολιτικός όχι τεχνοκράτης και εκλέγεται απο τους υπολοιπους υπουργούς. Ο Daisselbloom btw εξελέγει στην Ολλανδία και χωρις την ψήφο των πολιτικών συναδέλφων του δεν θα ήταν πρόεδρος. Όσον αφορά το Ευρωπαικό Κοινοβούλιο, μοιράζεται την νομοθετική ιδιότητα με το Συμβούλιο, αποφασίζει για τον προυπολογισμό της Ε.Ε. που προτείνει η Ευρωπαική Επιτροπή της οποίας οι Επιτροποι αντιπροσωπεύουν τα Κράτη Μέλη (28 Επίτροποι, 28 Κράτη Μέλη), του οποίους επίτροπους τους επικυρώνει (ή όχι) η Ευρωβουλή (την οποία εσυ ψηφίζεις κάθε 5 χρόνια). Στο Συμβούλιο της Ευρωπαικής Ένωσης, το κράτος σου αντιπροσωπεύεται απο σε πολλά επίπεδα απο την Μόνιμη Ελληνική Αντιπροσωπεία μας στις Βρυξέλλες (Coreper I και ΙΙ) και στο υψηλότερο επίπεδο πρέπει να επικυρωθεί απο τους Αρχηγούς Κρατών (εκλεγμένοι). Εκλεγμένους αντιπροσώπους έχεις και στους 3 θεσμούς της ΕΕ. Είναι όντως χαοτική η οργάνωση της Ε.Ε.(και αν δεν είχα προσωπική εμπειρία δεν θα τα γνώριζα αυτά) αλλα η Δημοκρατία χρειάζεται διάβασμα και ενημέρωση για να ξέρεις πως λειτουργεί και για να μπορείς να είσαι ένα παραγωγικό μέλος της και όχι έρμαιο του λαικισμού. Δεν μας κυβερνάει κανένας τεχνοκράτης…Οι αρχαίοι ημών προγόνοι ανέβαιναν στην Πνύκα για πολύωρες συνελεύσεις και αυτό όχι μόνο κάθε 5 χρόνια αλλα εβδομαδιαία, καλό θα ήταν να αφιερώνουμε και εμεις χρόνο. Φιλικά

      • Spiridom

        Αγαπητέ κ. Γιώργο Κ. όπως θα γνωρίζετε, τα θεσμικά όργανα της ΕΕ είναι 7 και περιλαμβάνουν το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο, το Συμβούλιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης, την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, το Δικαστήριο της Ευρωπαϊκής Ένωσης, την Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα και το Ευρωπαϊκό Ελεγκτικό Συνέδριο. Προσωπικά δέχομαι ειλικρινά και καλόπιστα ότι η αναφορές στα σχόλια όλων μας είναι πολλές φορές περιορισμένες λόγω χρόνου και χώρου και όχι λόγω γνώσεων, αλλά ο διάβολος κρύβεται στις λεπτομέρειες. Π.χ το μόνο εκλεγμένο από τους ΠΟΛΙΤΕΣ σώμα της ΕΕ, το Ευρωκοινοβούλιο, μπορεί μόνο να υπερψηφίζει ή να καταψηφίζει νόμους, όχι να τους παρασκευάζει, και επίσης οι όποιες αποφάσεις του πρέπει να επικυρωθούν σε δεύτερο χρόνο από την Επιτροπή για να έχουν νομική ισχύ, από την γνωστή και ως Κομισιόν. Επίσης οι μη-εκλεγμένοι (όχι από τους ΠΟΛΙΤΕΣ, αυτό έχει σημασία – βλ. Πνύκα) Επίτροποι, είναι γνωστό ότι απολαμβάνουν και ένα πρωτοφανές καθεστώς πλήρους νομικής ασυλίας. Κοινώς, στο πιο ισχυρό ίσως όργανο της ΕΕ, την Κομισιόν, οι Επίτροποι δεν ψηφίζονται από τους ΠΟΛΙΤΕΣ, και ούτε λογοδοτούν σε αυτούς και τους νόμους. Ο καθένας μπορεί να σκεφτεί πολλές άλλες μορφές πολιτεύματος που ισχύουν αντίστοιχες συνθήκες σχεδόν απόλυτης εξουσίας, αλλά Δημοκρατία δεν το λες και με γεμάτο στόμα (για να εκφραστώ επιεικώς). Δεν θα επεκταθώ παραπάνω προς το παρόν λόγω χρόνου.

        Αλλά μιας και αναφέρετε τους αρχαίους ημών προγόνους και τις εβδομαδιαίες πολύωρες συναντήσεις τους στην Πνύκα (την Άμεση Δημοκρατία δηλαδή) ως πρότυπο προς μίμηση και μελέτη, να σας ρωτήσω τότε και μια απλή ερώτηση:

        Εσάς τις σας φαίνεται πιο κοντά σε αυτό το ιδεώδες, και πότε έχει η ψήφος και η γνώμη του πολίτη μεγαλύτερη επιρροή, όταν έχουν οι Βρετανοί ένα δικό τους εθνικά κυρίαρχο και νομοθετικά αυτόνομο κοινοβούλιο με ανθρώπους άμεσα εκλεγμένους από τους ίδιους (aka BREXIT) ή όταν οι εκλεγμένοι αντιπρόσωποι του Βρετανικού λαού αποτελούν το… 1/28 του Συμβουλίου της Ευρωπαϊκής, το 1/28 της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, τα 73/622 του Ευρωκοινοβουλίου κτλ.; Η απάντηση νομίζω είναι και μαθηματικώς τόσο αυτονόητη που καθιστά την ερώτηση σχεδόν ρητορική, αλλά θα ενδιέφερε η γνώμη σας αν έχετε χρόνο.

        Έτσι έχω την εντύπωση πως η φιλική σας προτροπή προς το πρόσωπό μου μέσω της νοσταλγικής σας αναφοράς στην αμεσότητα της Πνύκας, φαίνεται να έρχεται σε ευθεία αντίφαση με την πάλι δική σας επιδοκιμασία της χαώδους πολυεθνικής γραφειοκρατίας των Βρυξελλών που μειώνει την εμπλοκή του πολίτη στο ελάχιστο. Πνύκα λοιπόν ή Βρυξέλλες; Σας ευχαριστώ.

      • Spiridom

        Αγαπητέ κ. Γιώργο Κ. όπως θα γνωρίζετε, τα θεσμικά όργανα της ΕΕ
        είναι 7 και περιλαμβάνουν το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, το Ευρωπαϊκό
        Συμβούλιο, το Συμβούλιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης, την Ευρωπαϊκή Επιτροπή,
        το Δικαστήριο της Ευρωπαϊκής Ένωσης, την Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα και
        το Ευρωπαϊκό Ελεγκτικό Συνέδριο. Προσωπικά δέχομαι ειλικρινά και
        καλόπιστα ότι η αναφορές στα σχόλια όλων μας είναι πολλές φορές
        περιορισμένες λόγω χρόνου και χώρου και όχι λόγω γνώσεων, αλλά ο
        διάβολος κρύβεται στις λεπτομέρειες. Π.χ το μόνο εκλεγμένο από τους
        ΠΟΛΙΤΕΣ σώμα της ΕΕ, το Ευρωκοινοβούλιο, μπορεί MONO να υπερψηφίζει ή να καταψηφίζει νόμους, όχι να τους παρασκευάζει, και επίσης οι όποιες
        αποφάσεις του πρέπει να επικυρωθούν σε δεύτερο χρόνο από την Επιτροπή
        για να έχουν νομική ισχύ, από την γνωστή και ως Κομισιόν. Επίσης οι
        μη-εκλεγμένοι (όχι από τους ΠΟΛΙΤΕΣ, αυτό έχει σημασία – βλ. Πνύκα)
        Επίτροποι, είναι γνωστό ότι απολαμβάνουν και ένα πρωτοφανές καθεστώς
        πλήρους νομικής ασυλίας. Κοινώς, στο πιο ισχυρό ίσως όργανο της ΕΕ, την
        Κομισιόν, οι Επίτροποι δεν ψηφίζονται από τους ΠΟΛΙΤΕΣ, και ούτε
        λογοδοτούν σε αυτούς και τους νόμους. Ο καθένας μπορεί να σκεφτεί πολλές
        άλλες μορφές πολιτεύματος που ισχύουν αντίστοιχες συνθήκες σχεδόν
        απόλυτης εξουσίας, αλλά Δημοκρατία δεν το λες και με γεμάτο στόμα (για
        να εκφραστώ επιεικώς). Δεν θα επεκταθώ παραπάνω προς το παρόν λόγω
        χρόνου.

        Αλλά μιας και αναφέρετε τους αρχαίους ημών προγόνους και
        τις εβδομαδιαίες πολύωρες συναντήσεις τους στην Πνύκα (την Άμεση
        Δημοκρατία δηλαδή) ως πρότυπο προς μίμηση και μελέτη, να σας ρωτήσω τότε και μια απλή ερώτηση:

        Εσάς τις σας φαίνεται πιο κοντά σε αυτό το ιδεώδες, και πότε έχει η ψήφος και η γνώμη του πολίτη μεγαλύτερη επιρροή, όταν έχουν οι Βρετανοί ένα δικό τους εθνικά κυρίαρχο και νομοθετικά αυτόνομο κοινοβούλιο με ανθρώπους άμεσα εκλεγμένους από τους ίδιους (aka BREXIT) ή όταν οι εκλεγμένοι αντιπρόσωποι του Βρετανικού λαού αποτελούν το… 1/28 του Συμβουλίου της Ευρωπαϊκής, το 1/28 της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, τα 73/622 του Ευρωκοινοβουλίου κτλ.; Η απάντηση νομίζω είναι και μαθηματικώς τόσο αυτονόητη που καθιστά την ερώτηση σχεδόν ρητορική, αλλά θα ενδιέφερε η γνώμη σας αν έχετε χρόνο.

        Έτσι έχω την εντύπωση πως η φιλική σας προτροπή προς το πρόσωπό μου μέσω της νοσταλγικής σας αναφοράς στην αμεσότητα της Πνύκας, φαίνεται να έρχεται σε ευθεία αντίφαση με την πάλι δική σας επιδοκιμασία της χαώδους
        πολυεθνικής γραφειοκρατίας των Βρυξελλών που μειώνει την εμπλοκή του
        πολίτη στο ελάχιστο. Πνύκα λοιπόν ή Βρυξέλλες; Σας ευχαριστώ.

      • Ανδρέας

        και υφίσταται λαϊκή πρωτοβουλία:
        http://eur-lex.europa.eu/legal-content/en/TXT/PDF/?uri=uriserv%3AOJ.C_.2016.007.01.0012.01.ENG
        εδώ το δικαίωμα ασκήθηκε αλλά ανεπιτυχώς

      • ΑΧΕΡΩΝ ΣΤΥΜΦΑΛΙΟΣ

        Γιώργο,ίσως ούτε οἱ Ευρωβουλευτές διαβάζουν τα …μνημόνια,ἤ ότι τέλος πάντων υπογράφουν.
        Κάποια πράγματα προκαλούν απλώς θυμηδία,όπως ένας νόμος βάσει του οποίου ένα άτομο το οποίο νυμφευθεί ευγενή με τίτλο ευγενίας,φέρει τον τίτλο,λογικά,αλλά τον διατηρεί και μετά από ενδεχόμενο διαζύγιο.(…)
        Σε άλλη θύελλα εμπνεύσεως,ορίστηκε τυποποιημένο μέγεθος για κάποια είδη γλυκισμάτων,με αποτέλεσμα παραδοσιακά γερμανικά γλυκίσματα να αλλάξουν σχήμα,και ἄν θυμάσαι,στην Ἑλλάδα παρ᾿ολίγον επεβλήθη να καταργήσει το …κοκορέτσι.
        Σαφώς ακριβώτερη ήταν ἡ νέα νόρμα για τις φιάλες ζύθου.
        Αυτά είναι τα κρίσιμα για την ευρωπαϊκή ενοποίηση θέματα;
        Ακόμη,αμφιβάλλω λίαν ότι μπορεί ὁ μέσος Ευρωπαίος να επηρρεάσει την ψήφιση νομοσχεδίων από το Ευρωκοινοβούλιο,καθώς ὁ ρυθμός νομοπαρασκευής είναι καταιγιστικός.
        Είχα διαβάσει παλαιότερα ένα τουήτ,που ανέφερε τσιτάτο του Ουΐνστον Τσώρτσιλ,ότι «δέν μπορείς να έχεις 10.000 νόμους και να προσδοκάς ότι θα τηρηθούν.»
        Για να ακολουθήσει ἡ σημείωση «Ἥ Ε.Ε παράγει 10.000 νόμους στην πενταετία».
        Τέλος,σε ότι αφορά την άψογη στάση της Ε.Ε έναντι της Ἑλλάδος,θα θυμίσω ότι στο δεύτερο εξάμηνο του 1992,την προεδρία της ασκούσε ἡ Δανία,και ὁ υπουργός της των εξωτερικών Έλλεμαν-Γιένσεν,προσέβαλε χυδαία την χώρα μας για το θέμα της διαφοράς με τα Σκόπια,τα οποία βεβαίως αποκαλούσε «Μακεδονία».

        • ΠΡΟΜΑΧΟΣ

          Πρόσφατα πέρασε άλλος νόμος, σύμφωνα με τον οποίο απαγορεύτηκε στα εστιατόρια/ταβέρνες το γνωστό χύμα λαδόξυδο (στα δύο βαζάκια) κι επιτρέπεται μόνο τυποποιημένο, ήτοι αύξηση κόστους…
          Με άλλο νόμο τα ξενοδοχεία υποχρεούνται να πληρώνουν στην ΑΕΠΙ (η εταιρεία συλλογικής είσπραξης πνευματικών δικαιωμάτων καλλιτεχνών) χαράτσι ανάλογα με τον αριθμό των τηλεοράσεων που έχουν στα δωμάτια (με το σκεπτικό ότι μέσω της τηλεόρασης αναπαράγεται μουσική, ακόμα και στα μη μουσικά κανάλια μέσω διαφήμισης κλπ), ανεξαρτήτως της διαθεσιμότητας των δωματίων (ακόμα δηλαδή κι αν έχει 2 διανυκτερεύσεις το μήνα και παει για φούντο) κι ανεξαρτήτως του αν στα δωμάτια που όντως διέμειναν πελάτες, αυτοί άνοιξαν την τηλεόραση!!!

          Η Πολωνία και η Ουγγαρία έβριζαν ομοίως στο Βουκουρέστι για το βέτο στην είσοδο των Σκοπίων στο ΝΑΤΟ (το ευχαριστώ που τους βάλαμε στη Συμμαχία λίγα χρόνια πριν κι εγγυηθήκαμε έτσι με τις δικές μας Ένοπλες Δυνάμεις την ασφάλειά τους από τη Ρωσία) και τώρα επικαλούνται αλυτρωτισμό της Ουκρανίας και της Ρουμανίας αντίστοιχα για να προειδοποιήσουν για δικό τους βέτο…

          Αλήθεια, η ΕΚΤ που αγόρασε στη δευτερογενή αγορά ελληνικά ομόλογα φτηνά (πολύ κάτω από την ονομαστική τους αξία) και τώρα αυτά είναι ακριβά, θα ζητήσει από την Ελλάδα και τον Έλληνα φορολογούμενο να τα πληρώσει την (χαμηλή) αξία με την οποία τα αγόρασε ή θα ζητήσει την σημερινή υψηλή και θα βγάλει μερικά δις κέρδος από το αίμα του;

    • Ανδρέας

      Αλλο το ενιαίο κράτος, άλλο η ομοσπονδιακή δομή που κατα μια έννοια έχει η ΕΕ. Αν αποφάσιζαν με ψηφοφορία οι λαοί της ΕΕ ποιά θα ηταν η θέση των ολιγάριθμων λαων;
      Παρόμοια διλήμματα είχαν και στις ΗΠΑ, με πολυ ενδιαφέροντα δημόσιο διάλογο μεταξύ φεντεραλιστων και υπερμάχων της πολιτειακής πρωτοκαθεδρίας.
      Το Ευρωκοινοβούλιο εχει ξηλώσει την Κομισιόν οταν χρειαστηκε αρ 17 ΣΕΕ και 234ΣΛΕΕ ( 15-3-99 Επιτροπή Σαντέρ που παραιτήθηκε για να αποφύγει το ατιμωτικό ξήλωμα). Δεν είναι ασπρο -μαύρο τα πράγματα. Εμας μας φαίνεται έτσι γιατι για εμας η Ενωση ηταν μια αγελάδα για αρμεγμα. Αν εμείς δεν έχουμε καμία ιδέα για το μέλλον της Ενωσης γιατί να κατηγορούμε άλλους που έχουν και εργάζονται στους θεσμούς για να προωθήσουν την ατζέντα τους;

    • Οδυσσέας

      Μα δεν αμφισβήτησε κανείς το δικαίωμα των λαών να αποφασίζουν κυρίαρχα για το μέλλον τους. Το ότι έχουν αυτό το δικαίωμα όμως δεν σημαίνει ότι το ασκούν πάντοτε ορθολογικά (ούτε άλλωστε υποχρεούνται να το κάνουν).
      Η κρίση των επιλογών των ψηφοφόρων ως εσφαλμένων δεν συνεπάγεται αμφισβήτηση του δικαιώματός τους να κάνουν αυτές τις επιλογές.
      Κατά τα άλλα με κάλυψε ο Γιώργος Κ.

      • Aias

        Έχω μια ένσταση ,σίγουρα δεν ασκούν ορθολογικά το δικαίωμα και υποχρέωση να αποφασίζουν με την ψήφο τους οι πολίτες αλλά είναι υποχρεωμένοι να το κάνουν.
        Μπορεί και εδώ το καλό να επιδέχεται πολλαπλές ερμηνείες, αυτή όμως η ποικιλία είναι εκ του πονηρού.
        Όλοι έχουμε γενική επίγνωση για το καλό και το κακό.
        Τις περισσότερες φορές όμως ψηφίζουμε με βάση το εφήμερο προσωπικό συμφέρον έτσι όπως αυτό σερβίρετε από πολιτικούς στα όρια της δημαγωγίας.
        Οι πολίτες έχουν κρυφτεί στην ανωνυμία που προσφέρουν οι αστικές δημοκρατίες και γίνονται όχλος.
        Πάλι να υποστηρίξω ότι λέω με παράδειγμα.
        Το 2008 είχαμε τα γνωστά γεγονότα.
        Οι νέοι της χώρας ,μία μερίδα τουλάχιστον, μεγάλη πάντως, έφτασαν στα όρια της εξέγερσης με βασικό σύνθημα » δεν θα γίνουμε η γενιά των 700 ευρώ» .
        Το όλο θέμα εντάσσεται στο σύνολο Ευρωπαϊκό όραμα.
        Δηλαδή αυτά τα παιδιά ,πρώτα από όλα θα έπρεπε να μας προβληματίζει, στα 16 και 17 το άγχος τους ήταν ο βασικός μισθός;
        Αηδία.
        Δηλαδή αν γινόταν η γενιά των 1000 ευρώ δεν θα υπήρχε πρόβλημα και όλα καλά;
        Ολική απεμπόληση ιδανικών στο όνομα λίγων ευρώ, όπως είπα στο άλλο σχόλιο.
        Το αποτέλεσμα είναι γνωστό.
        Αφού απέκτησαν την συμπάθεια όλων μας και αφού έκαναν συγκεκριμένα τα όνειρα τους, αφού τα έβαλαν τιμή, κατέβηκαν στο ταμείο και βρέθηκε ότι αξίζουν 200 και 300 ευρώ.
        Πολύ λιγότερα από την αρχική τους εκτίμηση.
        Αν αυτοί οι νέοι πολίτες ψηφίσουν αύριο για παραμονή στην Ευρώπη τι θα ψηφίσουν;
        Στην Βρετανία ψήφισαν σε μεγάλα ποσοστά υπέρ.
        Εξαιρώ από το συλλογισμό το Ελληνικό δημοψήφισμα.
        Καταλήγω στο αυταπόδεικτο γεγονός πως η δημοκρατία στην Ευρώπη ,παρά τους αντίθετους ισχυρισμούς και τον μανδύα του ανθρωπισμού που έχει ντυθεί, δικαιολογημένα πάντα, περιστρέφεται κρυμμένα αλλά απόλυτα, γύρω από το χρήμα.
        Μην ψάχνουμε ορθολογισμό και ευφυΐα ιδανικά και περηφάνια σε τέτοιες κινήσεις.
        Το δημοψήφισμα της Βρετανίας είναι μάλλον εξαίρεση και μπράβο τους ,είχαν ειδικούς λόγους.
        Τέλος αφού συμφωνήσουμε στο κυρίαρχο οικονομικό σκέλος που δεσπόζει στις δημοκρατίες της Ευρώπης, δεν βλέπω τον λόγο να εξελιχθεί η πολιτική της ενοποίησης της.
        Αρκεί να παραμείνει σαν μία οικονομική Ένωση, όπως ήταν.
        Σε αυτό απέτυχε η Βρετανία.
        Παρέδωσε την πρωτοβουλία στο Βερολίνο και στο τέλος έκανε μία ηρωική έξοδο που μάλλον άργησε να κάνει.
        Η Ευρωπαϊκή ενοποίηση πάντως διέψευσε τις προσδοκίες γιατί στο όνομα του συμφέροντος δεν απέτρεψε ούτε προστάτεψε εμάς ως παράδειγμα απέναντι στην κατοχή της Κύπρου, την τουρκική επιθετικότητα στο Αιγαίο, στην διένεξη με τα Σκόπια, με την Αλβανία τολμώ να πω.
        Δεν είμαστε δηλαδή ένα ισότιμο μέλος μιας υπερδύναμης για να απολαύσουμε τέτοιας αντιμετώπισης.
        Δεν είμαστε μία επαρχία ,καν,
        Μιας αυτοκρατορίας για να απολαύσουμε την ασφάλεια της «Ρώμης».
        Είμαστε ένα ποσό στο πουγκί , ένα εμπόρευμα, μία επένδυση, που ανάλογα το κέρδος που αποφέρει ,έχει μεταβλητή αξία και είναι προς πώληση ή εκμετάλλευση ή ανταλλαγή.

    • dt

      Με καλύπτει η απάντηση του Γιώργος Κ. που στην ουσία καταρρίπτει την προπαγάνδα-σανό που διακινείται σε όλες σχεδόν τις χώρες συντονισμένα από τα κόμματα που είναι ακροδεξιά, ευρωσκεπτικιστικά και φασιστικά: «Είναι παραπλανημένοι οι Άγγλοι που δεν θέλουν να κυβερνούνται από μη-εκλεγμένους γραφειοκράτες της ΕΕ;»

      Όλα έχουν προβλεφθεί μέσα σε συνθήκες που έχουν διαπραγματευθεί και υπογράψει ΟΛΕΣ οι χώρες. Όποιος καταφέρεται εναντίων της ΕΕ η γρήγορη απάντηση είναι ότι δεν έχει διαβάσει τίποτα από τις συνθήκες ή έστω τις περιγραφές τους.

      Διαβάστε περισσότερα:

      https://europa.eu/european-union/about-eu/presidents_el
      https://europa.eu/european-union/about-eu/institutions-bodies/european-commission_el
      http://www.consilium.europa.eu/el/european-council/president/role/

  • παλιο-υποβρύχιος

    Εύγε στον αρθρογράφο! Κρατώ μόνον μία «πισινή», καθώς οι Αγγλοσάξωνες υπήρξαν ανέκαθεν μεγάλες… αλεπούδες στην διπλωματία (η πατρίδα μας το έχει νιώσει αδυσώπητα αυτό, από την απαρχή δημιουργίας του Ελληνικού κράτους). Πάντως από το τελευταίο μου ταξίδι στην γηραιά Αλβιωνα, πριν 2 έτη και μιλώντας με φίλους και συγγενείς που ζουν εκεί, η κάμψη σε όλα τα επίπεδα της καθημερινής ζωής, είναι αισθητή.

    • Οδυσσέας

      Ευχαριστώ για τα καλά λόγια. Η αλήθεια είναι ότι έχω αναρωτηθεί κι εγώ μήπως υπάρχει κάποιος βαθύτερος σχεδιασμός, που κρύβεται πίσω από την πρόσοψη μιας φαινομενικά εσφαλμένης επιλογής. Αλλά η εντυπωσιακή αμηχανία και έλλειψη προετοιμασίας στο στρατόπεδο του Brexit όταν οι βασικοί υποστηρικτές του (π.χ. Μπόρις Τζόνσον) ανέλαβαν θέσεις εξουσίας, μάλλον αποκλείει το ενδεχόμενο αυτό.

      • Ανδρέας

        Όχι μόνο αμηχανία αλλά ξεγύμνωμα της πραγματικής εικόνας της χώρας αυτής. Θα ήθελαν εμπορική συμφωνία με τον χ, αλλά δεν έχουν άτομα να ξέρουν τη δουλειά. Δεν ξέρουν ακόμη τι θα πουν στις διαπραγματεύσεις και σαν να μην έφθαναν αυτά έκαναν την «γκαφα» με τις πρόωρες εκλογές και τώρα έχουν πιο αδύναμη κυβέρνηση.

      • ΑΘΗΝΑΔΗΣ

        O βαθύτερος σχεδιασμός προέρχεται από την άλλη πλευρά του αντλαντικού. Ο θείος Σαμ (το βαθύ αμερικανικό κράτος) δεν θα άφηνε το αποτέλεσμα του δημοψηφίσματος να καθοριστεί από την κρίση του βρετανικού λαού, ή οποιοδήποτε λαού.Το αποτέλεσμα προφανώς θα ήταν αυτό που εξυπηρετούσε τους σχεδιασμούς των ΗΠΑ.Ένα τόσο σημαντικό ζήτημα που αφορά την συμμετοχή ή μη του Ηνωμένου Βασιλείου στην ΕΕ με όλες τις προεκτάσεις που αυτό εμπερικλείει δεν θα μπορούσε να προσδιοριστεί από την βούληση των βρετανών. Η εξωτερική πολιτκή της Μεγάλης Βρετανίας είναι οργανικά ενταγμένη σε αυτήν των ΗΠΑ.Κατά την ταπεινή μου άποψη το BREXIT εντάσσεται σε σχεδιασμούς μερικής απαγκίστρωσης του αγγλοσαξωνικού χώρου (ΗΠΑ και ΑΓΓΛΙΑ εν προκειμένου) ώστε αφενός να εξοικονομηθεί οκονομικό,πολιτικό -διπλωματικό και στρατιωτικό κεφάλαιο και πόροι που είναι απαραίτητοι στο χώρο της ΝΑ Ασίας και αφετέρου να αποδυναμωθεί η ΕΕ, στρατιωτικά και διπλωματικά, ώστε η απειλή της Ρωσίας προς τον ευρωπαικό χώρο να φαντάζει πιεστικότερη με συνέπεια ο θείος Σαμ να διαδραματίσει εκ νέου το ρόλο του στρατιωτικού σωτήρα και του φιλεύσπλαχνου πιστωτή σε μια Ευρώπη που στρατιωτικά και οικονομικά υποβόσκει η κατάρρευσή της, κατάσταση η οποία επιτείνεται από την αθρόα λαθρομετανάστευση των μουσουλμανικών πληθυσμών.Με άλλα λόγια οι ΗΠΑ ετοιμάζονται να ξαναπουλήσουν τις υπηρεσίες που πούλησαν στην Ευρώπη κατά την διάρκεια του Β Παγκοσμίου Πολέμου και μετά την λήξη του, προκειμένου να επανακτήσουν μέρος της χαμένη τους ισχύς,οικονομικής και διπλωματικής, σε παγκόσμιο επίπεδο ,η οποία προήλθε από την αποβιομηχάνισή, την συνεπακόλουθη παραγωγή υψηλών ελλειμμάτων στο εμπορικό τους ισοζύγιο,και την αντιμετώπιση των τεράστιων συσσωρευμένων χρεών που έχουν τα χρηματοπιστωτικά ιδρύματα του δυτικού κόσμου που μόνο με έναν πόλεμο μεγάλης έκτασης μπορούν νανατιμετωπιστούν.

  • kkalev

    Το άρθρο βασίζεται σε μεγάλο βαθμό σε γραμμική προβολή. Υποθέτει ότι το παρελθόν το οποίο αφορούσε μία διαδικασία σταδιακής ενοποίησης πόλων σχετικά ισοδύναμου γεωπολιτικού δυναμικού σε μία ενιαία και ισχυρή Ευρωπαϊκή δομή θα συνεχίσει να ισχύει τώρα και στο μέλλον.

    Θεωρώ ότι οι εξελίξεις των τελευταίων ετών αμφισβητούν αυτή την προβολή. Το γεωπολιτικό δυναμικό της Γερμανίας έχει αυξηθεί σε βάρος του έτερου μεγάλου πόλου της Ευρώπης, της Γαλλίας. Παράλληλα, η διαδικασία στενότερης ολοκλήρωσης και ενοποίησης είτε έχει αναστείλει την πρόοδο της, είτε βρίσκεται σε αντίστροφη πορεία με την άνοδο του Ευρωσκεπτικισμού και ακροδεξιών μορφωμάτων ανά την Ευρώπη.

    Οι Ευρωπαϊκές χώρες επιστρέφουν στα εθνικά σύνορα περιορίζοντας την ισχύ των Ευρωπαϊκών δομών (βλέπε μεταναστευτικό) ενώ δε διαφαίνεται ιδιαίτερα η προοπτική της ενδυνάμωσης ενός Ευρωπαϊκού πυλώνα άμυνας και διπλωματίας. Σε αυτά τα πλαίσια η σχέση κόστους – οφέλους από τη συνέχιση συμμετοχής στην ΕΕ για την Μεγάλη Βρετανία δεν είναι δεδομένο ότι θα παραμείνει η ίδια. Ούτε μπορεί να αντισταθμίσει στο περιβάλλον της ΕΕ τη συνεχή άνοδο του γεωπολιτικού δυναμικού της Γερμανίας και των δορυφορικών της χωρών. Εαν η κατανομή ισχύος αλλάζει, αυτό κάνει προηγούμενες επιλογές να μην είναι πλέον βέλτιστες.

    • Οδυσσέας

      Ευχαριστώ για το πολύ ενδιαφέρον σχόλιο.
      Σίγουρα κανείς δεν μπορεί να προεξοφλήσει γραμμικά τις μελλοντικές εξελίξεις. Η τάση επιστροφής στα εθνικά σύνορα είναι υπαρκτή, είναι όμως εξ ίσου υπαρκτή η τάση εμβάθυνσης/ενίσχυσης της ΕΕ τα επόμενα χρόνια – και σε αυτή την κατεύθυνση κινούνται οι προτάσεις Μακρόν για κοινό προϋπολογισμό, υπουργό Οικονομικών κλπ. Όσο για τον πυλώνα άμυνας-διπλωματίας, ο τρόπος που απάντησε η Μέρκελ στις αιτιάσεις του Trump για τις χαμηλές στρατιωτικές δαπάνες των Ευρωπαίων (εξαγγέλλοντας μεγάλη αύξηση των γερμανικών στρατιωτικών δαπανών) λέει πολλά. Κατά τη γνώμη μου, αν τα ευρωπαϊκά κράτη καταφέρουν να ξεπεράσουν την πολιτική ορθότητα και να ελέγξουν το θέμα της μετανάστευσης (και συγκεκριμένα της μουσουλμανικής μετανάστευσης), τα φαινόμενα που περιγράφεις (άνοδος ευρωσκεπτικισμού, ακροδεξιών μορφωμάτων κλπ) θα υποχωρήσουν και η ΕΕ ίσως κάνει άλματα.
      Ας μην ξεχνάμε ότι ο «εξωτερικός ομοσπονδιοποιητής» της Ευρώπης δεν έχει εκλείψει: όταν πρωτοεφευρέθηκε ο όρος αναφερόταν στην ΕΣΣΔ, αλλά και τώρα η Ρωσία είναι υπολογίσιμο φόβητρο για τα πρώην ανατολικά κράτη, με αποτέλεσμα να αναζητούν προστασία δυτικότερα. Και αν οι ΗΠΑ δεν είναι πρόθυμες να τη δώσουν (στο βαθμό που την έδιναν παλιότερα), ίσως η Γαλλία και η Γερμανία να είναι πρόθυμες να αυξήσουν το δικό τους μερίδιο.
      Σε όλα αυτά τα θέματα, η Μ. Βρετανία θα μπορούσε να ελέγξει / αποτρέψει ανεπιθύμητες γι’ αυτήν επιλογές μέσα από τα όργανα της ΕΕ, πολύ αποτελεσματικότερα απ’ όσο θα το κάνει όντας έξω.
      Και τέλος, πράγματι η αλλαγή της κατανομής ισχύος κάνει προηγούμενες επιλογές να μην είναι πια βέλτιστες. Δεν είναι όμως σαφές ποιες είναι οι καλύτερες (σε σύγκριση με τη συμμετοχή στην ΕΕ) εναλλακτικές επιλογές που επέλεξαν οι Βρετανοί, ούτε νομίζω ότι τους εξηγήθηκαν ποτέ. Μάλλον αποφάσισαν συναισθηματικά, με βάση την ασαφή αλλά βαθιά υπαρξιακή αίσθηση της μοναδικότητας / νησιωτικότητάς τους.

      • Mk

        Δεν ειμαι σε θεση να κρινω το κειμενο σας.Το δεχτηκα αυτουσιο για δικη μου γνωση.
        Συγχαρητηρια τοσο για το αρθρο σας οσο και για τις τοποθετησεις σας εκ των υστερων,στους σχολιαστες του ιστοτοπου.
        Το βρισκω κομψο κ πρωτοτυπο να απαντα ο αρθρθογραφος.
        Μπραβο σας.

      • kkalev

        Ακολουθώ σε μεγάλο βαθμό τη λογική του Π. Κονδύλη ο οποίος συνέχεια κάνει την ίδια βασική ερώτηση: «Πώς λύνεται το πρόβλημα της κατανομής;».

        Η εμβάθυνση της Ευρωπαϊκής ολοκλήρωσης απαιτεί την απάντηση σε αυτό το ερώτημα. Μέχρι στιγμής η Ευρώπη έχει δείξει ότι δεν μπορεί να το λύσει σε καιρούς κρίσης και ύφεσης, αντιθέτως η κυρίαρχη απάντηση είναι η εισαγωγή μίας ποικιλίας αυτοματοποιημένων κανόνων κυρίως σε ότι αφορά τη δημοσιονομική πολιτική των κρατών μελών που αφαιρούν βαθμούς ελευθερίας χωρίς να τους μεταφέρουν κεντρικά. Η αλήθεια είναι ότι η Ευρωζώνη σώθηκε από το «whatever it takes», το ΟΜΤ και το QE του Ντράγκι και όχι από την ωριμότητα των ηγετών της ενώ η σταδιακή εισαγωγή όλο και περισσότερων κανόνων δε βλέπω πώς βελτιώνει τη δημοκρατική νομιμοποίηση του Ευρωπαϊκού οικοδομήματος ή λύνει με δίκαιο τρόπο το πρόβλημα της κατανομής.

        Η μακροπρόθεσμη ισχυροποίηση του στρατιωτικού δυναμικού της Γερμανίας απαιτεί δημοσιονομική χαλάρωση κάτι που έρχεται σε αντίθεση με τη σταθερή στόχευση για υψηλά εξωτερικά πλεονάσματα Η Γερμανία μέχρι στιγμής βασίζεται περισσότερο στο γεγονός ότι λειτουργεί ως πιστωτής της Ευρώπης (διατηρεί ένα υψηλό NIIP σε σχέση με την υπόλοιπη Ευρώπη, ιδιαίτερα στο Target2) και επενδυτής για την Ανατολική Ευρώπη παρά ως προστάτης.

        Και εδώ έρχεται η μεγάλη διαφοροποίηση σε σχέση με τις ΗΠΑ οι οποίες λειτούργησαν ως πραγματικός ηγεμόνας στα χρόνια του Ψυχρού Πολέμου. Το «ηγεμονεύειν» όμως περιελάμβανε σχέδιο Μάρσαλ, άνοδο της Γερμανίας ως (ανταγωνιστικής) βιομηχανικής δύναμης, εξωτερικά ελλείμματα εκ μέρους των ΗΠΑ και, το σπουδαιότερο, την ετοιμότητα των ΗΠΑ να θυσιάσουν τη Νέα Υόρκη και το Λος Άντζελες (ως στόχους ανταποδοτικών πυρηνικών πληγμάτων) για να σώσουν την Κεντρική Ευρώπη. Η Γερμανία μπορεί να είναι ο αδιαμφισβήτητος ηγεμόνας στην Ευρώπη αλλά δεν έχει τα αντίστοιχα χαρακτηριστικά που θα επιτρέψουν το «ηγεμονεύειν», αντίθετα λειτουργεί σε ένα πλαίσιο εθνικής προστασίας των (χρηματοπιστωτικών) απαιτήσεων της και διαμόρφωσης ενός αυστηρού πλαισίου (δημοσιονομικών) κανόνων.

        Με έναν τέτοιο «ηγεμόνα» δεν είναι καθόλου βέβαιη η Ευρωπαϊκή ολοκλήρωση.

        • Οδυσσέας

          Σαφώς δεν είναι βέβαιη, και σαφώς έχει ελαττώματα ο «ηγεμόνας» – αλλά η στάση της Μέρκελ στο θέμα των στρατιωτικών δαπανών δείχνει ότι ίσως κάτι αλλάζει. Μια και αναφέρθηκες στον Κονδύλη, έχει εξετάσει και αυτός το πρόβλημα του «ηγεμόνα» της Ευρώπης:
          «Στο φως της διαπίστωσης ότι η Γερμανία πιθανότατα ούτε και σήμερα γνωρίζει πώς να χρησιμοποιήσει το σημαντικότατο δυναμικό της […] φθάνει κανείς σχεδόν να λυπάται γιατί ο Θεός χάρισε σ’ αυτήν τη χώρα τα «vingt millions de plus» και γιατί δεν διαθέτει η Γαλλία τα δημογραφικά και οικονομικά πλεονεκτήματα του επίφθονου γείτονά της. Αν κατείχε επαρκείς υλικές προϋποθέσεις, η χώρα του Richelieu και του De Gaulle θα διέθετε πιθανότατα επίσης επαρκή αυτοπεποίθηση και επιδεξιότητα, ώστε να πάρει την ηγεμονία στην Ευρώπη και να εκπροσωπήσει την ήπειρο με δυναμικότητα και αξιοπρέπεια σ’ ολόκληρον τον κόσμο».
          (Π. Κονδύλης, Από τον 20ο στον 21ο αιώνα, σελ. 113)
          Το απόσπασμα προέρχεται από το κεφάλαιο «Η Ευρώπη στο κατώφλι του 21ου αιώνα» (σελ. 100-125) που βασίζεται σε γερμανικό άρθρο του Κονδύλη με τίτλο «Europa an der Schwelle des 21. Jahrhunderts» (Tumult 22, 1996).
          Το κείμενο αυτό του Κονδύλη είναι συνολικά εξαιρετικό και έχει και άλλα σημεία ενδιαφέροντα για τη συζήτησή μας. Π.χ. η διεύρυνση του αρχικού πυρήνα της ΕΕ με πρόσθετα μέλη (συμπεριλαμβανομένης της Μ. Βρετανίας) χαρακτηρίζεται ως «πρώιμο στρατηγικό σφάλμα» (σελ. 105).
          Κατά λογική ακολουθία (δική μου, όχι του Κονδύλη) θα μπορούσε να ειπωθεί ότι το σφάλμα αυτό «διορθώνεται» από τους ίδιους τους Βρετανούς με την αποχώρησή τους.

          • kkalev

            Για το θέμα των στρατιωτικών δαπανών η κύρια ένσταση μου (την οποία την έγραψα ήδη) είναι ότι η σφικτή δημοσιονομική πολιτική στη Γερμανία (ιδιαίτερα μετά την απώλεια αυτόνομης νομισματικής πολιτικής από την εισαγωγή του Ευρώ) είναι βασικός πυλώνας για τη διατήρηση υψηλής εθνικής αποταμίευσης και εξωτερικών πλεονασμάτων.

            Η Γερμανία μέχρι στιγμής είναι αρνητική ακόμα και στην επέκταση των κρατικών επενδύσεων σε μία περίοδο αρνητικών επιτοκίων και αρνητικού public net investment.

    • Γιώργος Κ.

      Αγαπητέ kkalev,
      Στο White Paper για το μέλλον της Ε.Ε. που δημοσίευσε το cabinet του Γιούνκερ, με τα πέντε σενάρια για το μέλλον της Ένωσης, διπλωματία κ άμυνα παραμένουν ψηλά στην ατζέντα ότι και να αποφασίσουν τα Κράτη Μέλη γιατί όλα πιέζουν προς τα εκεί. Αύριο στο State of the European Union σου προτείνω να ακούσεις την ομιλία του Γιούνκερ.

      Πέρα απο την Ουγγαρία που πλέον παρακαλάει την Ε.Ε. να πληρώσει το 50% των φραχτων που κατασκεύασε, το μεταναστευτικό έφερε την ραγδαία αναβάθμιση της Frontex, η Κριμαία και η εκλογή Τράμπ έχουν δώσει πνοή σε διάφορες πρωτοβουλίες (European Global Strategy, European Defence Action Plan) και η θέση των ευρωσκεπτικιστών αποδυναμώνεται: Σλοβακία και Τσεχία έχουν αρχίσει να απομακρύνονται απο το Βίσεγκραντ δεδομένης της περιθωριοποίησης του Όρμπαν και της Πολωνίας (βλέπε επανεκλογή Τούσκ), ο Wielders ηττήθηκε στην Ολλανδία, η Μαρίνε Λε Πέν λέγεται οτι έπαθε κατάθλιψη μετά τις εκλογές. Επιφυλακτικός είμαι για τις επιδόσεις του AfD στις επερχόμενες εκλογές.

      Το εφιαλτικό καλοκαίρι-φθινόπωρο 2016 (Brexit & Trump) ητανε το ναδίρ, πλέον βγαίνουμε απο τον βούρκο (σαν Ευρώπη). Η κυβέρνησή μας ΦΥΣΙΚΑ έχει πιο σημαντικά πράγματα να κάνει και αναλώνει οτι πολιτικό/διπλωματικό κεφάλαιο μας έχει απομείνει σε παρανοικούς διαξιφισμούς με την Εσθονία που συμπτωματικά έχει μία εξαιρετικά δυναμική και φιλόδοξη ατζέντα για την προεδρία της Συμβούλιο της Ε.Ε.

      • kkalev

        Το 2016 και ο ευρωσκεπτικισμός είναι συνέπεια του γεγονότος ότι η Ευρώπη δεν έχει να προσφέρει πραγματική απάντηση στο πρόβλημα της κατανομής, ιδιαίτερα σε περίοδο ύφεσης ή stagnation. Το πρόβλημα αυτό συνεχίζει να μην είναι λυμένο οπότε δε βλέπω πώς ακριβώς θα υποχωρήσει ο ευρωσκεπτικισμός και η επιστροφή στα εθνικά σύνορα.

  • Ανδρέας

    Μια εξέλιξη τέτοια θα ήταν ο εφιάλτης του Μακάιντερ. Η Βρετανία κινείται ακόμη στην αυταπάτη της μεγάλης δύναμης. Τις προάλλες στο Foreign Affairs διάβαζα ένα άρθρο που συνέκρινε το στρατιωτικό δυναμικό της Ελλάδας με της Βρετανίας. Στα μέσα του αιώνα μια τέτοια σύγκριση θα ήταν ιεροσυλία. Τώρα στην αεροπορία μπορεί να διαμαρτυρηθούν ότι τους αδικεί η σύγκριση με τη RAF. Δεν είναι πια η δύναμη που ήταν.
    Η στάση τους απέναντι στην Ευρώπη είναι διφορούμενη ( θα έμπαινα πάλι στον πειρασμό να προτείνω το season 2 episode 5 της παλιάς σειράς Yes Minister).
    To δημοψήφισμα για BREXIT έλαβε χώρα υπό το κράτος αυτοκρατορικών αναμνήσεων, και ψευδαισθήσεων ειδικής σχέσης με τις ΗΠΑ. Ο δε Κάμερον επιθυμούσε ένα ΝΑΙ για να τελειώνει το ζήτημα του UKIP. Δεν του βγήκε. Ο δε Φαραζ τους έμπλεξε και εξαφανίστηκε (τουλάχιστον ο Τζόνσον έμεινε).
    Η συνειδητοποίηση της υποχώρησης της ισχύος τους τους ωθεί σε αναδίπλωση, αλλά πολύ δύσκολα σε ανασυγκρότηση. Η Ευρωπαϊκή Ένωση έχει βέβαια πολλά προβλήματα, αλλά έχει την προοπτική να ενισχύσει με διακυβερνητικό τρόπο την ενότητα της και αν κινηθεί με μόνη ατμομηχανή μία χώρα, τότε η Βρετανία δεν θα έχει καν μια σχετική επιρροή. Αν η Ένωση στραφεί σε στενότερη συνεργασία με την Ρωσία, τότε θα αναλάβουν δράση φανερά οι ΗΠΑ.
    Το πιθανότερο είναι ότι η Ε.Ε. δεν θα κάνει εκπτώσεις στις βασικές ελευθερίες για χάρη της Βρετανίας, αλλά θα προτιμήσει να μην υπάρξει συμφωνία και να εμπορεύεται σε καθεστώς WTO.
    Επειδή αυτά τα βλέπουν στην Βρετανία πιστεύω ότι με το πρόσχημα μιας τελικής συμφωνίας ή της έλλειψης της, θα προκαλέσουν δεύτερο δημοψήφισμα και θα φροντίσουν για το αποτέλεσμα (ας μην παραπέμψω σε άλλο επεισόδιο). Από κει και πέρα η Ε.Ε. μάλλον θα θεωρήσει ανακλήσιμη της επιστολή της Μέι και θα το απολωλώς πρόβατο θα επιστρέψει διασώζοντας και το πρεστιζ της Ευρώπης. Εξάλλου, παρά τον αρχικό κλυδωνισμό η Ε.Ε. δεν δείχνει σημάδια αποσύνθεσης όπως ίσως θα περίμεναν πολλοί. Ήδη πρώην πρωθυπουργοί όπως ο Μέιτζορ και ο Μπλαίρ στρώνουν το έδαφος. Βάζουν υψηλά τον πήχη για ένα ωφέλιμο BREXIT και όταν δεν θα τον φθάνουν, θα καλέσουν σε εθνικά υπερήφανη υποχώρηση.

  • frouros

    Συγχαρητήρια,πολύ καλό αρθρο!!

  • Lefteris

    Επί δεκαετίες προσπαθώ να καταλάβω ποια είναι η στρατηγική πίσω από την περίεργη υπονομευτική τακτική που ακολουθούσαν μονίμως οι Βρετανοί εντός της τότε ΕΟΚ και πλέον ΕΕ.

    Η εξήγηση που είχα δώσει στο εαυτό μου ήταν ότι δρούσαν ως 5η φάλαγγα, ως «τσιράκια» των ΗΠΑ προκειμένου να καθυστερήσουν/ματαιώσουν την ευρωπαϊκή ολοκλήρωση ώστε η Ευρώπη να μην καταστεί ανταγωνιστικός πόλος επαρκούς μεγέθους και ισχύος.

    Η υπόθεση αυτή συμφωνούσε με την αμερικανικές πιέσεις (1968-1970) υπέρ της ένταξης της Βρετανίας και με τις μετέπειτα προνομιακές αμερικανοβρετανικές σχέσεις έναντι των αμερικανοευρωπαϊκών μέχρι και σήμερα.

    Οφείλω όμως να ομολογήσω, ότι η υπόθεση αυτή δεν με ικανοποιούσε πλήρως, καθώς εξηγούσε τις περισσότερες βρετανικές υπονομευτικές ενέργειες εντός της ΕΕ αλλά όχι όλες.

    Το παρόν άρθρο φωτίζει μια βασική πτυχή της βρετανικής στρατηγικής που συνοψίζεται στην απλή φράση «διαίρει και βασίλευε» και ξεδιαλύνει (στα μάτια μου) και τις τελευταίες λεπτομέρειες.

    Σε ευχαριστώ Οδυσσέα. Με την ανάλυσή σου, μου έλυσες μια απορία 45 ετών.

    Θερμά συγχαρητήρια για τo άρθρο.

  • Οδυσσέας

    Ευχαριστώ!

  • E – the team

    Αφηνω αυτο εδω:
    https://www.youtube.com/watch?v=37iHSwA1SwE

  • Mike

    Συγχαρητήρια για το άρθρο σας.

  • Vang

    Πολλα εχουν αλλαξει απο την εναρξη του ΒΠΠ τοτε που η Ευρωπη πιστευε ακομη οτι ηταν το κεντρο του κοσμου. Για τους τελευταιους δυο τρεις αιωνες μεχρι τον εικοστο, ηταν ενα κεντρο πολυπολικο με κυριους πολους στην τελευταια περιοδο της παγκοσμιας πρωτοκαθεδριας της την Αγγλια, Γαλλια Γερμανια, Ρωσια. Η πρωτοκαθεδρια τελειωσε με τον ΑΠΠ οχι τοσο σαν αποτελεσμα του πολεμου αλλα σαν αποτελεσμα της ιστορικης εξελιξης που μας υπενθυμιζει οτι η δυναμη δεν ειναι αιωνια. Οι Ευρωπαικοι πολοι του 18ου, 19ου αιωνα στον 20ο αιωνα μεταναστευσαν στην Ασια και την Αμερικη. Για ιστορικα μικρο χρονο ο ενας πολος ισχυος μεταφερθηκε στην Ευρασια με την Σοβ. Ενωση, και σημερα στην «μακρινή» ανατολη στην Κινα. Το κεντρο βαρους του σημερινου κοσμου απο πλευρας ισχυος βρισκεται πολυ μακρια απο την Ευρωπη, βρισκεται στον Ειρηνικο.

    Η Βρετανικη πολιτικη οπως αυτη διαμορφωθηκε στον 18-19ο αιωνα ειναι στις μερες μας εκτος αντικειμενου. Σημερα εχουμε μια Ευρωπη γεωγραφικη περιοχη και οχι ενα συνολο κρατων ισχυρων πολων ισχυος. Ο Ευρωπαικοι πολοι ιτελειωσαν οριστικα με τον ΒΠΠ (Η ΕΣΣΔ δεν ηταν γεωγραφικα μονο Ευρωπαικη).
    Πιστευω οτι η τοτε Οικονομικη Κοινοτητα δημιουργηθηκε μεταξυ των αλλων και με την ανομολογητη σκεψη στο βαθος του μυαλου των δημιουργων της ανακτησης της ραγδαια απωλεσθεισης Ευρωπαικης ισχυος, αυτη την φορα οχι με την δημιουργια ανταγωνιστικων πολων αλλα ενος, στα προτυπα των ΗΠΑ και της Σοβ. Ενωσης. Αν καταφερναν οι ΗΠΑ με τους μεταναστες απο ολα τα εθνη της γης και η ΕΣΣΔ με τα πολλα εθνη και τις τεραστιες για τα μεγεθη Ευρωπαικων κρατων εκτασεις και πληθυσμους να γινουν υπερδυναμεις μπορουσε και η Ευρωπη να ακολουθησει την επιτυχημενη συνταγη. Ακομη και αν δεν ηταν αυτο ενα απο τα κρυφα κινητρα της δημιουργιας της οικονομικης κοινοτητας συντομα θα προεκυπτε σαν ιδεα και σαν προοπτικη. Ας μην κρυβομαστε πισω απο το δαχτυλο μας, παρα τον ευρωσκεπτικισμο και την εθνικιστικη αντιδραση – απεχθεια στην Ευρωπαικη ενοποιηση αυτο το ονειρο εχει πλεον διατυπωθει επισημα απο πολλους πολιτικους και αντιμετωπιζεται θετικα (ή ουδετερα) απο τους Ευρωπαιους πολιτες (αν εξαιρεσουμε την αντιδραση των εθνικιστων).

    Η παραμονη της ΕΕ στην σημερινη διαχειριστικη και πολιτκη κατασταση κρινεται απο τους περισσοτερους ως αρνητικη και θα οδηγησει στην αποτυχια ισχυροποιησης τοσο του εσωτερικου της οσο και της παγκοσμιας θεσης της. Το τι θα συμβει εξαρταται απο ψυχολογικους, ορθολογικους και τυχαιους παραγοντες. Η δυνατοτητα της Ευρωπαικης ολοκληρωσης ειναι ακομη εδω δινονας πολλες υποσχεσεις αλλα ισως και ζητωντας δυσβασταχτα ανταλλαγματα οπως να παψει ο Γερμανος να ειναι τοσο Γερμανος και ο Ελληνας τοσο Ελληνας, να παψει ο ηγετισκος καθε μικρης χωρας να ονειρευεται τον εαυτο του ως τον υπερανθρωπο που θα μετατρεψει την χωρα του ως χωρα παγκοσιας ακτινοβολιας, να παψουν οι οικονομικες Ελιτ (μικρες ή μεγαλες) να εχουν εσοδα απο την μη ολοκληρωση της ΕΕ.

    Η Αγγλια δεν εχει γεωγραφικη θεση τετοια που η απαμακρυνση της απο την ΕΕ της δινει καποιο πλεονεκτημα. Ειναι μακρια απο την Αμερικη την Αφρικη και την Ασια. ειναι κοντα μονο στην Ευρωπη. Οποιο πλεονεκτημα μπορεσει να της δωσει το Brexit εφοσον ολοκληρωθει, ακομα και αν καταφερουν να το εκμεταλλευτουν με ιδανικο τροπο ειναι κατα την γνωμη μου προσκαιρο και θνησιγενες. Αν η εξοδος απο την ΕΕ δημιουργησει σοβαρα προβληματα στην οικονομια της οι αντιθετες με την εξοδο εθνοτητες οπως οι Σκωτοι και οι Β Ιρλανδοι θα εχουν εναν επιπλεον σοβαρο λογο να απομακρυνθουν απο την Αγγλια, επειδη οταν και εσυ πληρωνεις την αποτυχια του αλλου αυτο σε εξοργιζει περισσοτερο ποσο μαλιστα οταν αρνηθηκε να σε ακουσει.

    Η πολιτικη του ελεγχου και την αποτροπης της Ευρωπαικης ενοποιησης που λεγεται οτι επεδιωξε η Αγγλια με την Εισοδο της στη ΕΕ ηταν λαθος. Απο την μια δεν υπηρχε πια η Ευρωπη που ηξερε, απο την αλλη ηταν και ειναι μονοδρομος αν ήθελαν και θελουν η Ευρωπη και τα εθνη της να εχουν παγκοσμιο λογο.

  • tasosgougou

    Ενδιαφέρον άρθρο , συγχαρητήρια στον συντάκτη .
    Από την μεριά μου θα ήθελα να επισημάνω την κυριότερη αιτία που οι μάζες στρέφονται στον λα’ι’κισμό σήμερα με αποτέλεσμα να παίρνουν επιζήμιες αποφάσεις για το μέλλον τους .Αυτήν δεν είναι άλλη από την ανασφάλεια που μαστίζει τα ευρύτερα κοινωνικά στρώματα του μεγαλύτερου μέρους του αναπτυγμένου κόσμου (Ευρώπη -Β.Αμερική ) . Η ‘Δύση’ σήμερα αντιμετωπίζει σύνθετα προβλήματα όπως η υψηλή ανεργία των νέων , η εργασιακή ανασφάλεια , η γήρανση του πληθυσμού ,η ανεξέλεκτη μετανάστευση , η ισλαμική τρομοκρατία , το οργανωμένο έγκλημα κ.α. Όλα αυτά δημιουργούν ανασφάλειες στους πολίτες-ψηφοφόρους ενώ παράλληλα οι άρχουσες τάξεις (πολιτικές ,οικονομικές ,πολιτισμικές ,θρησκευτικές ) αδυνατούν ή δεν θέλουν να αφουγκραστούν τις αγωνίες- ανασφάλειες των λαών που διαχειρίζονται . Αυτήν την αδυναμία εκμεταλλεύονται οι κάθε λογείς λα’ι’κιστές . Προτάσσουν απλο’ι’κές,εύπεπτες από το ευρύ κοινό, λύσεις που δήθεν θα λύσουν όλα τα προβλήματα . Τα παραδείγματα είναι πολλά Συριζανέλ , Πέπε Γκρίλο , Μαρί Λεπέν , Ποντέμος , ακροδεξιά πολιτικά μορφώματα σε βορειοκεντρική Ευρώπη , Φάρατζ (Βrexit) και το κερασάκι στην τούρτα που ακούει στο όνομα Τράμπ . Ενδεικτική είναι η αμηχανία που επικρατεί στους κόλπους των λα’ι’κιστών όταν αναλαμβάνουν τα ηνία διακυβέρνησης , τότε όμως η ζημιά έχει γίνει το ζητούμενο είναι να περιοριστεί το εύρος της,εάν γίνεται να περιοριστεί !
    ΥΓ Τον ρόλο της Βρετανίας στην Ευρώπη θα αναλάβει προσεχώς η Πολωνία .Γι άυτό δεν ίδρωσε το αυτί τον Αμερικανών στο δημοψήφισμα !Η αλήθεια είναι ότι περισσότερο αγχώθηκαν οι Αμερικανικές ελίτ από την εκλογή Τράμπ παρά από το Βrexit .Bέβαια του δώσανε δύο επιλογές … κωλοτούμπα ή έκπτωση του αξιώματος !

  • Ανδρέας

    Και το επεισοδιο party games με το βρετανικό λουκανικο!

  • παλιο-υποβρύχιος

    1 ευχαριστώ, για την παράθεση του «yes minister». Οι τύποι (βρετανοί) είναι τόσο κυνικοί που απροκάλυπτα έλεγαν τους σκοπούς τους, μέσα από την χιουμοριστική τηλεοπτική σειρα βέβαια, χωρίς αιδώ. Οι υπόλοιποι βαυκαλιζομαστε, με τις προσπάθειες και την ιδεολογία για την ένταξη ή την μη ένταξη-έξοδο- από την ευρωπαϊκή οικογένεια (εάν είναι ή γίνει ποτέ οικογένεια).

  • notis kas

    Τζάμπα έγραφε ο καημένος ο Οδυσσέας: Θα αρκούσε το βίντεο για να εξηγήσει τα πάντα!

  • PlaceholderJohn

    Πιστεύω ότι θα ήταν ενδιαφέρουσα μια συζήτηση σχετικά με την επίδραση του BREXIT στο καθεστώς εγγυήτριας δύναμης και τις κυρίαρχες βάσεις του ΗΒ στην Κύπρο.
    Καλο θα ήταν να συνειδητοποιήσουμε ότι λόγο Κύπρου (αν και όχι μόνο) το BREXIT δύναται να ευθυγραμμίσει ακόμα περισσότερο τα συμφέροντα της Τουρκίας με αυτά του ΗΒ

  • Aias

    Ο υπέρτατος στόχος μπορεί να είναι η εξέλιξη της Ευρώπης σε Ηνωμένες Πολιτείες αλλά υπάρχουν συγκεκριμένα προβλήματα που διαφοροποιούν το εγχείρημα.
    Σε αντίθεση με τις ΗΠΑ που και παρά τα θέματα τους, από την αρχή τους παρουσιάστηκαν ως ενιαία Διοίκηση με τον πρόεδρο άρα και κρατική οντότητα.
    Η Ευρώπη προσπαθεί να αντικαταστήσει και να ενοποιήσει ήδη κρατικές οντότητες, με βαθιές ρίζες μάλιστα κάτω από για να πούμε την αλήθεια μιας αφηρημένης έννοιας που ονομάζεται Ευρώπη.
    Το ετερόκλητες δεν είναι μάλιστα το μεγαλύτερο πρόβλημα.
    Το γεγονός πως στην Ευρώπη υπάρχουν πόλοι κράτη που έχουν μεγαλύτερη ιστορία και νοοτροπία κυρίως , πριν καν γεννηθεί η Ουάσινγκτον ,είναι ένα πρόβλημα που υποβόσκει.
    Δηλαδή στην Ευρώπη υπάρχουν δυνατές χώρες που στο παρελθόν υπήρξαν υπερδυνάμεις.
    Όμως σήμερα δεν υπάρχει καμία που να μπορεί να ηγηθεί, ούτε καν μέσα στην Ευρώπη, χωρίς να έχει τον κύκλο της .
    Ούτε η Γερμανία μπορεί να σταθεί αν χάσει τους δορυφόρους χώρες της και ανάλογα η Βρετανία αν είχε χώρες που να την υποστήριζαν ,μία αυλή δηλαδή, όπως πες Ελλάδα , Σερβία , Βέλγιο κτλ. Θα είχε δύναμη .
    Η ηγεσία δηλαδή στην Ευρώπη δεν πηγάζει από την ωμή απόλυτη δύναμη αλλά από την δύναμη που σου επιτρέπει να προσελκύουν χώρες στο άρμα τους.
    Οι ΗΠΑ μπορούν να σταθούν απέναντι σε όποιον θέλουν μόνες τους καμία Ευρωπαϊκή δύναμη δεν μπορεί σήμερα να το κάνει αυτό, χρειάζεται την αυλή της.
    Η Βρετανία έχασε από την στιγμή που έχασε την δύναμη να αποτελεί μαγιά για να γίνει τέτοιο ψωμί.
    Με δική της υπαιτιότητα φυσικά και εγκληματικά λάθη μεταπολεμικά.
    Η Γαλλία δε ,διαχρονικά ψάχνεται εδώ και 100 τουλάχιστον χρόνια.
    Σήμερα συμβιβάζεται με τον ρόλο του έτερου πόλου στην Ευρώπη, wannabe Γερμανία ως κακέκτυπο, βαυκαλιζεται με τέτοιες συμπεριφορές, έχει ήδη υποβαθμιστεί δεύτερο.
    Σημειώνω πως η ελληνική θεώρηση του οράματος Ευρώπης, επηρεάζεται , ομοιάζει, με την γαλλική, αν ουσιαστικά δεν γεννήθηκε από τα ίδια πρότυπα.
    Με ότι αυτό συνεπάγεται.

    • Ανδρέας

      Τα διλήμματα παραμένουν τα ίδια. Και οι ΗΠΑ στην αρχή δεν ήταν κάτι ενιαίο (άσε που η επανασταση έγινε περίπου κατά λάθος. Βουλευτές στο Γουεστμίνστερ ήθελαν να γίνουν). Τα Αρθρα της Συνομοσπονδίας κατ’ ουσία είχαν το Κογκρέσο ως εκτελεστική επιτροπή και προέβλεπαν πολύ περιορισμενο ρόλο για τον Πρόεδρο. Το σύνταγμα που προέκυψε μετά ήταν ουσιωδώς διαφορετικό και αλλοιώθηκε στην πορεία. Αν δεις τα Federalist Papers έχουν όλο τον προβληματισμό υπέρ της ενοποίησης και ιο αντίπαλοι τους έχουν και αυτοί επιχειρήματα σοβαρά που τα απάντησε ο εμφύλιος δια της ισχύος.
      Και στην Ε.Ε υπάρχουν οι συγκρούσεις ανάμεσα στους Φεντεραλιστές και τους Διακυβερνητικούς.
      Σωστά επισημαίνεις ότι ασθένεια της Ευρώπης είναι η αδυναμία. Είναι όμως και η αιτία που υπήρξε ειρήνη και η αιτία που κανείς δεν έχει την ικανότητα να είναι αυταρχικός ηγεμόνας. Η Ε.Ε. δεν μπορεί και δεν επιδιώκει να αντικαταστήσει τα κράτη – μελη. Δεν είναι αποδέκτης νομιμοφορσύνης. Τα αρχαία Κοινά είναι πιστεύω μια θεμιτή αναλογία.
      Η πολτική ισχύς σίγουρα θα καθορίσει την ηγεμονικη ομάδα (η οποία δεν θα είναι πάντα η ίδια), αλλά η θεσμική συγκρότηση θα πρέπει να απαντήσει στα θέματα των αρμοδιοτήτων κάθε οργάνου. Κάνει κάθε προσπάθεια να είναι όσο δημοκρατική μπορεί αλλά και όσο αποτελεσματική μπορεί διαχειριζόμενη μια τεράστια ιστορία με διαφορές αλλά και ένα βαθύ πολιτιστικό υποστρωμα που ανατρέχει στην Ρώμη.
      Η Γερμανία για μένα δεν έχει τα φόντα ηγέτιδας δύναμης έχει όμως ομοσπονδιακή δομή και έχει τεχνογνωσία για την κατανομή αρμοδιοτήτων. Η Γαλλία θέλει Ευρώπη των Κρατών και έχει μια πείρα στην εξωτερική πολιτική. Ετσι όπως κινούνται οι εταίροι στρατό για πόλεμο έχει η Ελλάδα ( με όλα τα προβλήματα του).
      Η Βρετανία δεν έκανε λάθη. Απλά ήταν η αυτοκρατορία που έπρεπε να ξηλωθεί και δέχθηκε την διαρκή και επίμονη έμμεση «επίθεση» των ΗΠΑ ( παραλίγο να δεχθεί και κανονική επίθεση στην δεκαετία του ’20). Εν τέλει έπεσε και παρηγορήθηκε με το welfare state με τα δανεικά των ΗΠΑ.

  • Ανδρέας

    https://www.youtube.com/watch?v=djkDPC1IdiE. British Foreign Policy After Brexit. αυτό έπαιξε πριν 2-3- ώρες.
    Και όποιος φίλος θέλει θα προέτρεπα να δει όλα τα επεισόδια του Yes Minister/Yes Prime Minister. ειναι σχολείο για την πολιτική στην πράξη και δεν αφορά μόνο τη Αγγλία.